Szkoła, dom, praca, zakupy – w ciągłym biegu. Odpoczynek? Też w biegu. Takie czasy. Kto z nas nie marzył, „skacząc” po kanałach telewizora, aby wykraść z jednej z reklam „czasowstrzymywacz”? To jednak tylko hasło marketingowe. Gatunek Homo Sapiens jeszcze nie posiadł recepty na zatrzymanie upływającego czasu. Są jednak gatunki, które ją znalazły.

Mowa o tzw. żyjących skamieniałościach, przedstawicielach fauny i flory, którzy niemal nie zmienili się nawet od setek milionów lat. Dzisiejszy ranking dotyczy właśnie tego typu organizmów. Na miano żyjącej skamieniałości nie jest łatwo zasłużyć, nie każdy z pozoru archaiczny gatunek może poszczycić się tym tytułem.

By dołączyć do tego grona należy spełnić kilka warunków:

Po pierwsze: być jedynym gatunkiem pozostałym przy życiu z szerszej niegdyś grupy gatunków. (W tym miejscu odrzucamy kandydaturę ważki, bo choć są one starsze od dinozaurów, to dziś są tak samo liczne jak w karbonie, kiedy osiągały imponujące rozmiary).

Po drugie: zajmować ograniczone terytorium, w stosunku do tego, na jakim panowało się przed milionami lat. (Jak miłorzęby, dziś naturalnie występujące tylko w Chinach).

Po trzecie: ewoluować wolniej niż krewniacy. (Jak spokrewnione z żyrafami okapi, oba gatunki pochodzą od wspólnego „okapipodobnego” przodka – okapi zmieniło się niewiele, podczas gdy żyrafy dużo bardziej).

Wiele gatunków zasługuje na odznaczenie: tapir, dydelf wirginijski, łodzik, miłorzęby Ginko biloba, hatteria… na podium jednak mogą znaleźć się tylko 3.

MIEJSCE 3. Stromatolity. Są najstarszymi skamieniałościami. Te wytwory mat sinicowych znajdujemy w skałach datowanych na 2,5 (a według niektórych źródeł nawet 3,5) mld lat! Dzisiejsze stromatolity występują w Shark Bay, w Australii.

MIEJSCE 2. Nasikabatrachus sahyadrensis. Niewielka (do 7cm długości), jednak intrygująca. Wystarczy rzut oka na tą piękną (fioletową!) żabę, aby zrozumieć, że nie jest to zwykły przedstawiciel płazów bezogonowych. Historia tych zwierząt sięga czasów dinozaurów.

MIEJSCE 1. Latimeria. Przedstawiciel ryb trzonopłetwych (z nich ewoluowały pierwsze lądowe kręgowce!). Na czele dzisiejszego rankingu znajduje się ponieważ… do 1938 roku była uznawana za wymarłą w kredzie! Ponownie odkryta została w wodach opływających południową Afrykę.

Mateusz Antczak