Jest rok 1938, 30 października, przeddzień święta Halloween. Niedziela. Jak zwykle tego dnia amerykańska stacja radiowa CBS transmituje jedną z oper mydlanych, gromadząc przy radioodbiornikach rzesze słuchaczy.

To kultowe określenie radiowych przedstawień wzięło się stąd, że audycje były przerywane reklamami środków czystości. Jednak zamiast reklamy proszku do prania, tego dnia rozgłośnia nadaje niecodzienne doniesienie: Marsjanie atakują!

Na farmę w okolicy Grovers Mills, w stanie New Jersey, spadł olbrzymi obiekt, początkowo uznany za meteor. Później robi się coraz bardziej niebezpiecznie. Okazuje się on statkiem kosmicznym, z którego wypełzają przerażające monstra. Stworzenia z Marsa dokonały inwazji na Stany Zjednoczone i rażąc śmiertelnymi promieniami gorąca, spalają na popiół amerykańskich obywateli. Tysiące ludzi ginie, będąc zmiażdżonymi przez metalowe stopy marsjańskiej machiny wojennej oraz padając skażonymi przez chmurę toksycznego, czarnego dymu, wydobywającego się z ogromnych maszyn.

Oczywiście nigdy najazd Marsjan na Ziemię nie miał miejsca. Jednak o agresji nie z tego świata było przeświadczonych wielu słuchaczy spośród sześciomilionowej publiczności wieczornego programu Mercury Theater of the Air, nadawanej przez stację CBS. A wszystkiemu „winien” 22-letni reżyser, samouk, szarlatan radia i filmu, Orson Welles. Najsłynniejsze w historii słuchowisko radiowe było adaptacją głośnej powieści Wojna Światów angielskiego pisarza H. G. Wellsa. Realistyczna realizacja książki przez późniejszego autora Obywatela Kane’a doprowadziła do nieprzewidzianych skutków. Jej akcję przeniesiono z Anglii do Stanów Zjednoczonych, uwspółcześniono, w sposób plastyczny przedstawiono atak kosmitów. Dodatkowo styl prezentacji, forma reportażu, świetna gra aktorów i znanych słuchaczom z anteny spikerów radiowych spowodowały, że w katastrofę uwierzyło wielu mieszkańców Ameryki. Audycję poprzedziła wyraźna informacja, że to fikcja, mimo to wielu ludzi wzięło ją za rzeczywisty reportaż inwazji Marsjan na Ziemię. Wybuchła prawdziwa panika. Niektórzy chowali się w kościołach czy piwnicach, inni uciekali, byle dalej od miejsc wskazanych przez radio jako zaatakowane przez Marsjan, część wybiegała na ulice w mokrych ręcznikach na głowach, sądząc, że nastąpił atak gazowy. Jeszcze inni wyruszali żądni krwi na poszukiwanie kosmitów atakujących Ziemię. Zdarzały się przypadki śmiertelne, samobójstwa i nieuzasadniona agresja wobec niewinnych osób. Wielu ludzi trafiło do szpitala z objawami rozstroju nerwowego, a straty materialne sięgnęły 750 tys. dolarów. Nie pomogło nawet to, że przez niepokojące telefony do radia przerwano słuchowisko, by przypomnieć, że audycja jest jedynie adaptacją powieści scince-fiction, a także to, że po zakończeniu też padł taki komunikat.

Wojna Światów w reżyserii Orsona Welles’a przeszła do klasyki słuchowisk i jest uważana za najlepszą produkcję radiową w dziejach. Od transmisji tej audycji minęło ponad 70 lat. Dziś trudno uwierzyć, że taką zbiorową psychozę wywołało słuchowisko. Kiedyś miały one ogromną siłę oddziaływania, obecnie odchodzą jednak do lamusa.

Szanitka